"De spelling van de namen van Indische ingrediënten"

 

Het Bahasa Indonesia, zoals de taal zo mooi genoemd wordt, is een verhaal apart.

 

Oorspronkelijk was "Bahasa Malayu" de handelstaal om de bevolking van alle eilanden ein de regio, die allen een andere taal spraken met elkaar te kunnen laten handelen, in een wat eenvoudiger vorm ook bekend als het "Pasar maleis"

Deze taal werd ook door de Nederlanders (als zij de taal al machtig waren) gebruikt om met de bevolking te spreken.

Met het begin van de Japanse bezetting in maart 1942 werd de verordening uitgegeven dat Nederlands vanaf dat moment niet meer mocht worden gebruikt. Gelijk met de proclamatie van de Republik Indonesia op 17 Augustus 1945 werd het Bahasa Indonesia de nationale taal, vastgelegd in Artikel 36 van Hoofdstuk XV van de Indonesische grondwet van 1945. Het Bahasa Indonesia is in de loop der jaren aan diverse spellingsveranderingen onderhevig geweest zoals in 1947 toen o.a. bepaald werd dat OE voortaan als U en DJ als J en dat verdubbelde woorden voortaan als enkel woord met een 2 erachter geschreven konden worden, bijv. gado-gado als gado2. De nieuwste spelling dateert van 16 augustus 1972. Toen werd er o.a. bepaald dat de J als Y, de NJ als NY, TJ als C en SJ als SY geschreven zou worden, deze laatste spelling werd ingevoerd in nauw overleg met Maleisië en Brunei Darrussalaam in welke landen Bahasa Malayu wordt gesproken wat van het Bahasa Indonesia net zo verschilt als het Nederlands van het Vlaams met dien verstande dat de taal iets dichter bij het oude Bahasa Malayu ligt en dat er i.p.v. Nederlandse meer Engelse woorden gebruikt worden gezien het koloniale verleden van beide landen.

De nieuwe (gezuiverde) spelling - Ejaan Yang Disempurnakan (EYD), sedert 17 augustus 1972 in gebruik.

'tj' werd 'c' (tjandi - candi)
'dj' werd 'j' (djalan - jalan)
'ch' werd 'k' (chabar - kabar)
'j' werd 'y' (saja - saya)
'oe' werd 'u'.

Nu komt het probleem :-)

In alle jaren waarin ik nu mijn receptenverzameling heb opgebouwd, heb ik met nogal wat oma's, tante's Ibu's etc in de keuken gestaan, om bij hen de kunst af te kijken, en belangrijker nog, om echte familierecepten te krijgen.

Die recepten werden vaak opgeschreven voor mij, maar vaak in vele vormen van spelling, als het gaat om de benaming van de ingrediënten.Voeg daarbij mijn verzameling kookboeken, de oudste van begin 1900 en dan oplopend naar zeer recente Indonesische kookboeken, die wij uit Indonesië hebben meegenomen. En zelfs in die Indonesische kookboeken, waar wij af en toe ook recepten uit vertalen, wordt toch af en toe weer òf de oude òf de nieuwere òf de nieuwste spelling gebruikt. Zouden zij in Indonesië ook dezelfde ellende hebben die wij hier hebben met ons "groene boekje???" :-)

Lang verhaal kort, wij hebben toch besloten om veel van de ingrediënten in de nieuwe Indonesische spelling te gaan vermelden, maar ik heb daarbij wel de "dichterlijke vrijheid" genomen om dat hier en daar niet helemaal te doen.

Een U inplaats van OE, een C inplaats ven TJ, een J inplaats van DJ, dat ging er bij mij nog wel in. Lombok vervangen door cabé, dat ging ook nog wel (met enige moeite) maar uitgang 'eh' bij peteh, cabeh etc vervangen door 'ai' werd dan net weer een stap te veel... (call me old fashioned... om het maar in goed Nederlands te zeggen.)

Maar wat telt is het eindresultaat, en dat is de smaak niet waar,  'the proof of the pudding is in the eating' zou mijn grootmoeder zeggen...

 

Selamat makan